در دنیای امروزی که عملکرد، دقت و پاسخدهی ابزارهای ورودی کامپیوتر نقش مهمی در تجربه کاربری ایفا میکنند، ماوس از جمله تجهیزاتی است که جزئیات فنی آن میتواند تفاوت چشمگیری ایجاد کند. سه عامل سرعت (Speed)، شتاب (Acceleration) و حساسیت (Sensitivity) پارامترهای اصلی هستند که نحوهی حرکت و دقت نشانگر را تعیین میکنند.
برای درک بهتر این پارامترها، باید با سه واحد کلیدی در مشخصات ماوسها آشنا باشید: IPS ،DPI و G. در ادامه کاربرد، تفاوت و اهمیت هر کدام را مرور خواهیم کرد.
DPI یا Dots Per Inch تعیین میکند ماوس در هر اینچ حرکت فیزیکی چند نقطه داده به سیستم ارسال میکند. هر میزان مقدار DPI بالاتر باشد، نشانگر سریعتر و با دقت بیشتری حرکت میکند، چون ماوس حرکات ریزتر را تشخیص میدهد.
برای درک بهتر، فرض کنید ماوس شما DPI ۸۰۰ دارد؛ یعنی با حرکت ماوس به اندازه یک اینچ (حدود ۲.۵ سانتیمتر)، نشانگر ۸۰۰ پیکسل حرکت میکند. اگر این مقدار را به ۱۶۰۰ افزایش دهید، نشانگر همان مسافت قبلی را در نصف حرکت جابهجا شدهی دست طی خواهد کرد.
DPI بالا همیشه به معنای عملکرد بهتر نیست؛ میزان آن باید متناسب با نوع کار شما انتخاب شود. برای مثال، طراحان و کاربران عادی ممکن است به DPI بالاتر برای جابهجایی سریعتر نشانگر نیاز داشته باشند، در حالی که گیمرهای حرفهای معمولاً DPI پایینتر را ترجیح میدهند تا کنترل دقیقتری روی حرکت داشته باشند.
IPS یا Inches Per Second معرف حداکثر سرعتی است که سنسور ماوس میتواند حرکت را بدون از دست دادن دقت ثبت کند. این شاخص جنبهی فیزیکی دارد و به کیفیت سنسور و توان پردازنده داخلی ماوس وابسته است.
برای مثال، وقتی گفته میشود ماوس 400 IPS دارد، یعنی اگر آن را با سرعت ۴۰۰ اینچ (بیش از ۱۰ متر) در ثانیه حرکت دهید، هنوز نشانگر دچار لغزش یا پرش نمیشود. اگر سرعت دست شما بالاتر از توان سنجش سنسور باشد، پدیدهای به نام Spin Out (پرش ناگهانی نشانگر) رخ میدهد که در بازیها یا شرایط خاص میتواند مشکلساز شود.
ماوسهای اداری معمولاً IPS بین 100 تا 150 دارند، در حالی که ماوسهای حرفهایتر تا IPS 650 را پشتیبانی میکنند. هر چه مقدار IPS بالاتر باشد، ماوس در سرعتهای زیاد پایداری بیشتری دارد.
بیشتر بخوانید: تکنولوژی برای سلامت شما
پارامتر بعدی (G-force Acceleration) G است که بیانگر توان ماوس برای تشخیص تغییر ناگهانی در سرعت حرکت است. واحد G برگرفته از شتاب گرانشی زمین است، اگر مشخصات ماوس نشان دهد که شتاب آن 30G است، یعنی میتواند تغییر سرعتی معادل ۳۰ برابر گرانش زمین را بدون خطا ثبت کند.
بهطور ساده، G نشان میدهد ماوس تا چه حد میتواند در برابر حرکات ناگهانی پایدار بماند. در بازیها، شتاب زیاد تضمین میکند که حتی با حرکات تند و تغییر جهتهای سریع، نشانگر مسیرش را از دست ندهد.
ماوسهای حرفهای عموماً بین 30G تا 50G شتاب دارند، در حالی که موسهای معمولی بین 10G تا 15Gهستند.
تفاوت میان سرعت، شتاب و حساسیت ماوس در نحوهی واکنش نشانگر به حرکت دست است. سرعت ماوس تعیین میکند نشانگر با چه نسبتی با حرکت فیزیکی دست جابهجا شود؛ هرچه سرعت بالاتر باشد، نشانگر با کمترین حرکت دست مسافت بیشتری را در صفحه طی میکند. شتاب ماوس مشخص میکند که سرعت حرکت دست چگونه بر مقدار جابهجایی نشانگر تأثیر بگذارد؛ یعنی اگر ماوس را سریعتر حرکت دهید، نشانگر بیشتر از حد معمول حرکت میکند. در نهایت، حساسیت به دقت سنسور ماوس مربوط است و نشان میدهد ماوس در هر اینچ حرکت چند واحد حرکتی را تشخیص میدهد. ترکیب مناسب این سه ویژگی، باعث میشود حرکت نشانگر روان و دقیق باشد، بدون اینکه کنترل از دست کاربر خارج شود.
| ویژگی | نقش اصلی | واحد سنجش | توضیح فنی |
| حساسیت | تعیین میزان واکنش ماوس به حرکات کوچک | DPI | بیانگر دقت و سرعت پایه حرکت نشانگر |
| سرعت | ظرفیت ثبت حرکت در زمان | IPS | حداکثر سرعت حرکتی که سنسور ماوس بدون خطا دنبال میکند |
| شتاب | تحمل تغییرات آنی در سرعت | G | توان ماوس برای حفظ ثبات در حرکات ناگهانی |
انتخاب ماوس با ترکیب ایدهآل میان سه معیار حساسیت، سرعت و شتاب، بستگی مستقیم به نوع استفاده شما دارد. برای گیمرها، تعادل میان حساسیت متوسط، سرعت بالا و شتاب زیاد بهترین نتیجه را میدهد چون حرکتها هم دقیق و هم سریع کنترل میشوند. برای ادیتورها و کاربران نرمافزارهای طراحی، ماوسهایی با حساسیت بالا، سرعت و شتاب متوسط مناسب است تا بتوانند روی جزئیات کنترل داشته باشند. اما برای کاربران عمومی که ماوس را برای کارهای روزمره، اداری یا مرور وب استفاده میکنند، مقدار حساسیت بین ۱۰۰۰ تا ۱۶۰۰ DPI، سرعت حدود ۱۵۰ IPS و شتاب 10G تا 15G، ترکیب مناسبی محسوب میشود و تجربهای نرم و راحت ایجاد میکند.
بیشتر بخوانید: سندروم تونل کارپال و نقش ماوسهای عمودی در پیشگیری از آن
در نهایت، انتخاب ماوس مناسب یعنی یافتن تعادل میان شتاب، سرعت و حساسیت متناسب با نیازتان. از میان این سه، حساسیت و سرعت حرکت نشانگر معمولاً قابل تنظیم هستند و میتوانید بسته به نوع کار یا بازی، آنها را در نرمافزار ماوس یا تنظیمات کامپیوتر تغییر دهید. در ماوسهای مدرن، این تنظیمات از طریق نرمافزار اختصاصی برند یا حتی دکمههای فیزیکی روی بدنه ماوس انجام میشود. اما توان شتاب ماوس ویژگیای ثابت و وابسته به سختافزار است. بنابراین ماوس ایدهآل، مدلی است که هم تنظیمات منعطفی برای کنترل دقیقتر داشته باشد و هم از سنسوری برخوردار باشد که در حرکات سریع دقت خود را از دست ندهد.
